Przeskocz do treści

Oskar Kolberg należał do pokolenia ludzi, których całe życie upłynęło pod zaborami. Rok 1795 przekreślił istnienie Rzeczpospolitej Polskiej na mapie świata. Nadzieje społeczeństwa budziły między innymi powstania narodowo-wyzwoleńcze, jednak zarówno to z roku 1830, jak i późniejsze z 1863 roku zakończyły się klęską. A skutki buntu były jeszcze długo odczuwane poprzez liczne represje i prześladowania. Czas życia Oskara Kolberga to także epoka napoleońska, wielki wódz z Francji miał przynieść Polsce wolność i niezależność. Jednak na braterską pomoc nie było co liczyć, gdyż była ona tylko jednostronna. Wprawdzie w 1807 roku Napoleon Bonaparte zgodził się na utworzenie niewielkiego tworu państwowego nazwanego Księstwem Warszawskim, lecz istniało ono tylko do 1815 roku, czyli do Kongresu Wiedeńskiego, który zakończył epokę napoleońską, a wraz z nią wszystkie jej zmiany. Przebieg historii miał wpływ na losy rodziny Kolberga, tak jak i na losy wielu XIX wiecznych polskich rodzin.

Oskar Kolberg był synem pruskiego urzędnika i Polki spod Warszawy. Ojciec Oskara, Krzysztof Juliusz Henryk Kolberg przyszedł na świat w roku 1776 jako syn radcy sądowego w mieście Woldegk w Meklemburgii. Na tereny Polski Krzysztof przybył w 1796 roku. Będąc dwudziestolatkiem, został zatrudniony, jako topograf w ekipie zajmującej się pomiarami Prus Południowych, czyli terenów zyskanych przez Prusy po roku 1791. Po klęsce Prus z wojskami napoleońskimi w 1806 roku Juliusz postanowił zostać w nowym dla siebie kraju. Osiedlił się w Warszawie, podjął pracę inspektora przy komorze celnej na Solcu i poślubił Karolinę Fryderykę Mercoeur.OskarKolberg(photo)

Czytaj dalej... "Oskar Kolberg – sylwetka postaci"

3

Mysz kojarzona jest z niewielkim szkodnikiem, który zamieszkuje piwnice i stodoły. Często można je spotkać na polach, kiedy to szybko biegną wśród pól. W pierwotnych wierzeniach słowiańskim tym niepozornym zwierzętom przypisywano jednak cechy boskie. Każdy z nas zna legendę o tym jak myszy zjadły króla Popiela. Niewielu jednak pamięta o tym, że mysz odnalazła dla siebie miejsce również w demonologii ludowej. W tym tekście postaram się przybliżyć ludową wizję myszy, opierając się przede wszystkim na zapisach Oskara Kolberga.

Według słowiańskich i aryjskich podań myszy powstały z burzy, a ich zęby powszechnie kojarzono z błyskawicami. Być może dlatego, że podobnie jak błyskawica, zęby te są w stanie przeciąć dosłownie wszystko. Ludność przedchrześcijańska wierzyła, że ze zgubionego mysiego zęba rodzi się dusza ludzka, która po śmierci ciała wraca w mysie szeregi dusz, aby się powtórnie wcielić w nowe ciało. Myszy oznaczały pierwotnie błyskawice i burze, a następnie dusze i duchy. To są dwa główne wyobrażenia, na jakie się da zredukować cały kult myszy w religii aryjskiej. Myszy są istotami z burzy powstałemi, ich ząb zębem błyskawicy. Gdy go upuszczą, to urodzi się dusza ludzka, mieszkająca jako mysz w ciele ludzkiem, a żeby po śmierci człowieka, znów jako mysz wrócić do szeregu owych duchów z których wyszła.

Autor: Chris Isherwood (CC)
Autor: Chris Isherwood (CC)

Czytaj dalej... "Uciekaj myszko do dziury…"

5

Kot jest jednym z najstarszych, udomowionych zwierząt, które żyje przy człowieku od tysięcy lat. Kot domowy, czyli Felis domestica został oswojony około 4000 roku p.n.e. Do Europy zwierzę to przywędrowało przez Afrykę i najpierw znane było Włochom i Hiszpanom. Na terenie obecnej Polski kot był nieznany jeszcze około 500-400 roku p.n.e. Pierwsza wzmianka o kocie na naszych ziemiach pojawia się w źródłach z VIII w. n.e., kiedy to egipski pupil był już znany wśród plemion słowiańskich. Od tego czasu koty zaczęły stopniowo wypierać łasice, które w dawnych wspólnotach słowiańskich odpowiadały za zabawianie dzieci i łapanie myszy.

Koty od dawien dawna uważane były za zwierzęta bardzo pożyteczne w gospodarstwie. Głownie dlatego, że ich pokarm stanowiły myszy, które zagrażały zebranym plonom zbóż. Zapewne z tego właśnie powodu w kulturze ludowej kot był zwierzęciem nietykalnym, objętym swoistym tabu. Niemały wpływ na ludowe postrzeganie kota mają też jego domniemane konszachty z nieczystymi siłami: diabłami i czarownicami.

abażur Czytaj dalej... "Historia kota na ziemiach polskich"