Historia Śmigusa-Dyngusa w Polsce i na Słowiańszczyźnie

Drugi dzień Wielkanocy w polskiej tradycji ludowej zwykło się zwać Śmigusem-Dyngusem. Współcześnie kultywowane w Polsce zwyczaje związane z tym świętem to przede wszystkim lanie wody i składanie sobie wzajemnych wizyt. Dawne zwyczaje związane z Poniedziałkiem Wielkanocnych były jednak znacznie bardziej barwne i różnorodne, czego najlepszym dowodem jest przetrwanie w kulturze …

Tradycyjna pogańska Wielkanoc

Zbliżają się święta wielkanocne, a wraz z nimi czas, w którym w rodzinnych gronach większość Polaków zasiądzie do tradycyjnego wielkanocnego śniadania. Starzy i młodzi ponownie staną na straży tradycji, która była im przekazywana z pokolenia na pokolenie. Niewielu ludzi zada sobie jednak pytanie o sens i rodowód tych zwyczajów, wychodząc …

Historia jaja na słowiańskiej ziemi

Jajko to symbol, który bez wątpienia uważany jest za najważniejszy atrybut Świąt Wielkanocnych. Jak w wigilijny wieczór bliscy łamią się opłatkiem, składając sobie przy tym wzajemnie życzenia, tak wielkanocne jajko jest synonimicznym sygnałem, że to już czas, aby w pełni rozpocząć świętowanie. W wielu kulturach jajko posiada taką samą symbolikę, bowiem jest …

Od wierzbowej gałązki do wielkanocnej palmy

Wierzba to bez wątpienia jedno z najbardziej „polskich” drzew. Śmiało można postawić tezę, że w naszej rodzimej, polskiej kulturze jest ona obecna „od zawsze”. Myślę, że posunąć się można nawet dalej, a mianowicie, nim przybyliśmy na nasze ziemię, to wcześniej zostały one zamieszkane właśnie przez wierzby. Co ciekawe, w kulturze ludowej wierzba …

Jare Gody – witanie wiosny po słowiańsku

Już wkrótce równonoc wiosenna i początek kalendarzowej wiosny, który w tym roku przypada na 20 marca. W kulturze dawnych Słowian tego dnia przypadało rozpoczęcie Jarych Godów, kilkudniowego cyklu obrzędowego związanego z żegnaniem zimy i witaniem wiosny. Mimo przyjęcia chrześcijaństwa znaczna część rytuałów związanych z owym świętem zdołała przetrwać do dziś: częściowo …

Czas zamawiania ciepła – Gromnica-Perunica, celtyckie Imbolc, smoliste łuczywa i inne

Już wkrótce 2 lutego – święto Ofiarowania Pańskiego obchodzone w polskiej tradycji jako Matki Boskiej Gromnicznej. Nieprzypadkowo te ważne w tradycji polskiego katolicyzmu obchody przypadają na środek zimy – przełomowy dzień, od którego ludzie coraz śmielej zaczynają wyglądać nadchodzącej wiosny. Tak jak przy okazji Szczodrych Godów ludzie radowali się i dziękowali …

Ej! Kulig! Kulig! Kulig!

Karnawałowe świętowanie sięga swą genezą czasów starożytnych. Korzeni tych hucznych, swawolnych i wesołych zabaw należy szukać w rzymskich Saturnaliach i ateńskich Anthesteriach. Te pierwsze to hałaśliwe i wesołe obchody jesiennych zasiewów, które trwały, aż do Nowego Roku, a drugie to obchodzone w lutym święta powitania wiosny. Jednak początków karnawału należy …

Szczodry dzień i szczodry wieczór

Szczodre, Szczodre i po Szczodrych… Wszystko, co dobre, kiedyś się kończy. Tak samo sprawa ma się ze świętowaniem.  W prawdzie fraza Święta, święta i po świętach zdążyła już wybrzmieć w wielu miejscach niewiele po 26 grudnia, jednak oddając należny szacunek najstarszej warstwie tradycji, należy przypomnieć o tym, że „po staremu” …